Zorg Betaalbaar Houden Voor De Volgende Generatie

Goed nieuws: we leven almaar langer! Ook na het pensioen blijft er voor steeds meer mensen tijd en kwaliteit over om van een verdiende ouwe dag te genieten. Maar die groeiende groep ouderen vergt ook een steeds grotere investering vanuit de sociale zekerheid, aan pensioenen maar ook aan gezondheidszorg. Voor die investering moet een steeds kleinere groep werkenden instaan. Dat is op termijn niet houdbaar, willen we de solidariteit tussen de generaties overeind houden. Nu sparen en besparen is daarom de boodschap. Maar ook: meer mensen aan het werk.

 

Het aantal 65+ers maakt vandaag 17,06% van de bevolking uit. In 2030 zou dit 23% zijn en in 2060 zelfs 26,29%. Volgens het Studiecentrum voor de Vergrijzing zal de kost van de vergrijzing oplopen van 22,6% van het BBP in 2007 naar 28,9% in 2050, m .a.w. een meerkost van 6,3% van het BBP. Om de ontsporende kosten van de vergrijzing aan te pakken moeten verschillende pistes tegelijk bewandeld worden. Ten eerste moet de staatsschuld afgebouwd worden en reserves worden aangelegd.

 

1. Vlaanderen én België moeten terug een structureel overschot boeken. Dit overschot wordt vastgelegd in een groeipad dat echt wettelijk verankerd wordt en afdwingbaar is. Inkomstenmeevallers leiden niet automatisch tot verlaging van belastingen, maar dienen in de eerste plaats voor de afbouw van de staatschuld en investeringen met het oog op toekomstige uitdagingen.

 

2. Besparen is zelf het goed voorbeeld geven . Het overheidsapparaat kost momenteel handenvol geld. Vlaanderen kan tegen 2014 een jaarlijkse som van 140 miljoen euro besparen door een halvering van de kabinetten , de afschaffing van de fractiefinanciering , een neerwaartse herziening van de Vlaamse partijfinanciering , een nulgroei voor de overige uitgaven van het Vlaams Parlement , het afschaffen van gouverneurs en arrondissementscommissarissen en een afbouw van het Provinciefonds . Ook op Belgisch niveau is een dergelijke oefening broodnodig, met onder meer de afschaffing van de Senaat . Het dure parkeren van bevriende politici en ex-kabinetsleden in overbodige bestuursfuncties allerhande moet stoppen.

 

Een andere uitgavenpost waar de uitgaven dringend beheerst moeten worden, is de gezondheidszorg. De laatste jaren werd een groeinorm gevolgd van 4,5% die dan nog dikwijls werd overschreden, maar dat is op lange termijn niet houdbaar. Er dringen zich dus besparingen op. Een mogelijke piste is de invoering van een echt kiwimodel inzake de terugbetaling van medicijnen, die volgens berekeningen een jaarlijkse besparing tot 296 miljoen euro kan opleveren.

 

3. Het kiwimodel , waarbij de overheid voor bepaalde geneesmiddelen een aanbesteding organiseert en alleen het goedkoopste middel nog volwaardig terugbetaalt, is oorspronkelijk afkomstig uit Nieuw-Zeeland en werd in een 'light' versie ingevoerd in België. In de praktijk blijkt deze light versie echter niet te werken. SLP pleit daarom voor de invoering van de originele versie .

4. Preventie is vele malen goedkoper dan behandelen. Het is daarom belangrijk dat mensen gemakkelijk de weg vinden naar de eerstelijnsgezondheidszorg . Er is daarvoor nood aan meer financiële ondersteuning voor wijkgezondheidscentra . Via opstartpremies voor groepspraktijken , kunnen zorgverstrekkers ook aangemoedigd worden om in sociaal achtergestelde buurten te gaan werken. Om te vermijden dat zieken een behandeling uitstellen en de kwaal daardoor erger en duurder wordt, pleiten wij voor meer forfaitair betaalde geneeskunde in de eerstelijnszorg .

 

Naast een beheersing van de uitgaven is er ook nood aan het consolideren en versterken van de inkomsten. Momenteel rust het grootste deel van de kost voor de sociale zekerheid op de schouders van de werkenden. Een kleiner deel wordt betaald via algemene middelen, zoals de inkomsten uit BTW. Die verhouding moet wijzigen. De inkomsten uit kapitaal moeten hierbij meer dan vandaag belast worden. Maar de inkomsten uit arbeid blijven natuurlijk ook belangrijk. Maximale tewerkstelling van de beroepsactieve bevolking blijft een doel. Wie werkt, doet immers veel minder een beroep op de sociale zekerheid en draagt bij tot de financiering ervan.

 

5. De sociale zekerheid mag niet enkel gefinancierd worden door arbeidsinkomens , maar ook door een rechtvaardige belasting op alle inkomsten. Bijvoorbeeld een heffing op andere productiefactoren en door een belasting op inkomsten uit kapitaal . De correcte inning van belastingen en de aanpak van fiscale fraude blijven prioriteiten.

 

6. SLP ziet heel wat aantrekkelijke punten in het Zweeds werkloosheidsmodel . Wij pleiten voor een persoonlijke begeleiding van bij het begin van de werkloosheid. De uitkering is beperkt in tijd waarbij na een bepaalde termijn de begeleiding dwingender wordt om tenslotte te eindigen in intensieve individueel aangepaste activeringsprogramma's. Mensen die kunnen werken maar waarvan, na een intensieve begeleiding, objectief kan aangetoond worden dat ze echt niet willen werken , hebben geen recht op een werkloosheidsuitkering .

 

7. Heel wat mensen van buiten Fort Europa staan te popelen om bij ons aan de slag te gaan, en zo zichzelf maar ook onze economie vooruit te helpen. Wij pleiten voor een systeem van circulaire economische migratie in Europees verband en in partnerschap met de herkomstlanden. Dit kan via quota, maar dan zonder een braindrain in de herkomstlanden te veroorzaken. Maar ook in eigen land moet het aanwezige potentieel maximaal aangeboord worden. Wij denken hierbij aan de vele uitgeprocedeerden en mensen zonder papieren die niet mogen werken of in het zwartwerk verzeilen.

 

De betaalbaarheid van de pensioenen is zonder twijfel de grootste uitdaging. Het aantal mensen dat er een beroep op doet, zal zeer snel stijgen. En die pensioenen moeten eigenlijk ook omhoog, want vandaag behoren ze tot de laagste van Europa. Een dubbele uitdaging dus, die niet haalbaar is zonder grondige hervorming van het pensioenstelsel.

 

8. SLP is voorstander van een grondige hervorming van het wettelijk pensioen naar Zweeds model, met een individuele rekening in een repartitiesysteem , waarbij rekening gehouden wordt met de levensverwachting en de duur van de loopbaan. Vervroegde pensionering wordt fiscaal ontraden, langer actief blijven wordt aangemoedigd . Het huidig onderscheid tussen werknemers, contractueel overheidspersoneel, statutair overheidspersoneel en zelfstandigen is achterhaald en dient weggewerkt.

 

9. Wij pleiten ook voor een versterking van de tweede (via een groepsverzekering op het werk) en de derde pensioenpijler (via het pensioensparen). De uitbouw van de tweede pijler geldt ook voor mensen die in overheidsdienst werken. De fiscale aftrek voor pensioensparen wordt verhoogd wanneer dit gebeurt via een duurzame en/of ethische belegging.

 

Tot slot is ook het zorgaspect in het debat rond de vergrijzing van belang. Die zorg moet uitgebreid worden en meer gevarieerd. De bijdragen worden inkomensafhankelijk gemaakt. Wie instaat voor de eigen familie, moet daar ook gepast voor beloond worden.

 

10. Er is nood aan een forse uitbreiding van flexibele zorgvormen , zowel residentieel als ambulant. Dit kan door vraaggestuurd te werken, door mensen een persoonlijk budget te geven dat ze naar eigen goeddunken kunnen besteden. SLP wil een gelijke tegemoetkoming voor thuiszorg en mantelzorg of zorg in een rusthuis, die ook meer aansluit bij de reële kosten. Daarom wordt de tegemoetkoming significant verhoogd tot 250 euro per maand . Voor mensen die zwaar zorgbehoevend zijn, willen wij een maximumfactuur invoeren. De zorgverzekering wordt verder uitgebouwd als een publieke voorziening . De bijdragen hiervoor worden gekoppeld aan de financiële draagkracht . Wie de thuiszorg waarneemt voor zorgbehoevende personen heeft recht op een maandelijkse mantelzorgtoelage , ongeacht het inkomen van de zorgenverstrekkers, en ongeacht het feit of er een familiaal verband is tussen de zorgbehoevende en de zorgverstrekker.